dolar amerykański(USD): 2,8673



Kielce
Herb Kielc
Województwo	świętokrzyskie
Powiat	miasto na prawach powiatu
Gmina • rodzaj	Kielce miejska
Prawa miejskie	1364
Prezydent miasta	Wojciech Lubawski
Powierzchnia	109,65[1] km²
Wysokość	od 260 do 408 m n.p.m.
Ludność (2009) • liczba • gęstość • aglomeracja	204 891[2] 1870 os./km² ok. 348 000[3]
Strefa numeracyjna	(+48) 41
Kod pocztowy	25-001 do 25-900 wszystkie kody
Tablice rejestracyjne	TK
Położenie na mapie Polski Kielce
50°53'N 20°37'E / 50.883, 20.617Współrzędne: 50°53'N 20°37'E / 50.883, 20.617
TERC (TERYT)	2661011
SIMC	0945930
Miasta partnerskie	Budapeszt Dnieprodzierżyńsk Flint Gävle Gorycja Gotha Herning Nitra Orange Ramla Sandviken Winnica
Urząd miejski Rynek 1 25-303 Kielce
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Wiadomości w Wikinews
Strona internetowa miasta

Kielce – miasto w południowo-centralnej Polsce, stolica województwa świętokrzyskiego.

Miasto położone jest w Górach Świętokrzyskich i stanowi gospodarcze i turystyczne centrum regionu. Kielce są również zagłębiem budowlanym o bogatych tradycjach, ośrodkiem kulturalnym, turystycznym. Na terenie Kielc znajduje się 5 rezerwatów przyrody. Miasto jest także znanym ośrodkiem wystawienniczo-targowym. Targi Kielce organizują niemal 50 ekspozycji branżowych rocznie, połączonych z konferencjami naukowymi i pokazami.

Skrótowiec CK w herbie Kielc pochodzi z łacińskiego Civitas Kielcensis, czyli "Obywatele Kielc".

edytuj Położenie

Mapa centrum Kielc

Kielce położone są w Górach Świętokrzyskich. W obrębie miasta ulokowane są pasma Kadzielniańskie i Dymińskie. Kielce przecina niewielka rzeka Silnica, będąca prawostronnym dopływem Bobrzy. Na terenie miasta znajduje się szereg rezerwatów przyrody ożywionej i nieożywionej, m.in. Kadzielnia, Karczówka, Ślichowice, Wietrznia, Biesak-Białogon. Ponadto granice administracyjne miasta obejmują sporą część Chęcińsko-Kieleckiego Parku Krajobrazowego.

Historycznie i kulturowo Kielce leżą w północnej Małopolsce, w ziemi sandomierskiej będąc stolicą ziemi świętokrzyskiej. Charakterystyczną mową tego regionu jest tzw. gwara kielecka, którą posługują się mieszkańcy południowej i środkowej części regionu.

Miasto, jako jedno z nielicznych charakteryzuje się tak znacznymi różnicami poziomów – od 260 do 408 m n.p.m. (najwyższe wzniesienie: Telegraf).

edytuj Historia

 Osobny artykuł: Historia Kielc.

edytuj Legenda

Znana legenda wiąże powstanie Kielc z Mieszkiem, synem Bolesława Śmiałego.

Przed ponad 900 laty w miejscu, gdzie dziś leży stolica województwa świętokrzyskiego, były nieprzebyte, pełne zwierzyny lasy, które przyciągały myśliwych. Polował tu także Mieszko. Kiedy w pogoni za zwierzyną zgubił swoich kompanów, wyjechał na nieznaną polanę i strudzony zasnął w trawie. Przyśniło mu się, że został napadnięty przez zbójców, a ci usiłują wlać mu do ust truciznę. Gdy zaczął już tracić siły, nagle objawił mu się św. Wojciech, uniósł pastorał i na ziemi nakreślił kręty szlak, który przemienił się w strumień wody. Mieszko obudził się, nieopodal ujrzał źródło. Woda w nim była smaczna, przejrzysta, taka jak we śnie. Poczuł przypływ nowych sił i szybko odnalazł swój orszak. Odjeżdżając z polany Mieszko zauważył ogromne, białe kły nieznanego zwierza, być może dzika. Zapowiedział, że wybuduje tu gród z kościołem.

Niedługo potem zbudowano w sercu puszczy osadę. Na polanie postawiono kościół pw. św. Wojciecha, a strumień, z którego woda przywróciła księciu siły, mianowano Silnicą. Osadę zaś nazwano Kiełce – na pamiątkę znalezionych tajemniczych kłów. Nazwa z biegiem czasu przekształciła się w Kielce.

Józef Piłsudski ze swoim sztabem w Kielcach w 1914 r.

edytuj Kalendarium

• 1171 – powstanie kolegiaty pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny
• 1364 – nadanie Kielcom prawa magdeburskiego
• 1496 – kardynał Fryderyk Jagiellończyk nadaje Kielcom herb
• 1661 – pobyt w Kielcach króla Jana Kazimierza i jego dworu
• 1662 – okupacja miasta przez zbuntowane oddziały (ok. 12 tysięcy żołnierzy) Związku Święconego
• 1655 – zniszczenie miasta podczas potopu szwedzkiego
• 27 lipca 1789 – przejście miasta na własność Rzeczypospolitej
• 7-9 czerwca 1794 – pobyt w Kielcach naczelnika Tadeusza Kościuszki, który kwaterował tu ze swoimi oddziałami po bitwie pod Szczekocinami. Śmierć w kieleckim szpitalu ciężko rannego Wojciecha Bartosa Głowackiego
• 24 maja 1800 – groźny pożar strawił niemal wszystkie domy mieszkalne w centrum, spalił się także ratusz.
• 1809 – włączenie miasta do Księstwa Warszawskiego
• 1815 – przejęcie Kielc przez rosyjskiego zaborcę
• 1816 – powstanie w Kielcach, z inicjatywy Stanisława Staszica, pierwszej polskiej wyższej uczelni technicznej – Szkoły Akademiczno-Górniczej
• 1818 – przeniesienie do Kielc stolicy województwa krakowskiego
• 1844 – wykrycie spisku i aresztowanie przygotowującego powstanie przeciwko zaborcy ks. Piotra Ściegiennego
• 1 stycznia 1845 – Kielce przestały być miastem gubernialnym
• 1885 – budowa linii kolejowej, przebiegającej przez Kielce z Dęblina do Dąbrowy Górniczej.
• 5 września 1914 – zaprzysiężenie w Kielcach I Pułku Legionów Polskich pod dowództwem Józefa Piłsudskiego
• 2 sierpnia 1919 – utworzenie województwa kieleckiego
• 4 i 5 września 1939 - bombardowanie miasta przez lotnictwo niemieckie, początek okupacji hitlerowskiej.
• 15 stycznia 1945 – wyparcie wojsk hitlerowskich z miasta przez żołnierzy I Frontu Ukraińskiego
• 5 sierpnia 1945 – rozbicie więzienia na ul. Zamkowej i uwolnienie kilkuset więźniów UB, przez oddział WiN pod dow. kpt. "Szarego".
• 4 lipca 1946 – pogrom Żydów zwany pogromem kieleckim
• 1974 – założenie Politechniki Świętokrzyskiej
• 1 stycznia 1999 – Kielce zostały stolicą województwa świętokrzyskiego

edytuj Gospodarka

 Osobny artykuł: Gospodarka Kielc.

Podstawą rozwoju gospodarczego miasta była – począwszy od XV wieku – eksploatacja i przetwórstwo surowców mineralnych: rud żelaza, miedzi i ołowiu oraz marmurów i piaskowców.

Dziś rozwija się tu m.in. przemysł budowlany, materiałów budowlanych, elektromaszynowy, a także spożywczy i przetwórczy. Ważna jest również mocna pozycja Targów Kielce jako wicelidera rynku targowego w Polsce.

W Kielcach swoje początki miało wiele znanych w całej Polsce firm, w tym m.in.: Cersanit, Barlinek, Grupa Kapitałowa Kolporter, North Fish, NOMI, VIVE Textile Recycling, Mitex i Exbud.

edytuj Handel

W ostatnich latach w Kielcach bardzo intensywnie zaczął się rozwijać handel. Wybudowano kilka hipermarketów oraz centrów handlowych, wyremontowano ulicę Sienkiewicza, gdzie w latach 90. XX wieku powstało wiele butików, sklepów i lokali usługowych. Obecnie trwa rozbudowa Galerii Echo^[4]. W zaawansowanym stadium są przygotowania do budowy Galerii Korona^[5] oraz Centrum Handlowego Plaza^[6]. Istnieją również plany rozbudowy Pasażu Świętokrzyskiego^[7] oraz budowy hipermarketu Auchan^[8].

Największe centra handlowe w mieście:

• Galeria Echo
• Pasaż Świętokrzyski
• Centrum Radomska

Oprócz centrów handlowych, w mieście funkcjonują 2 targowiska miejskie – przy ul. Seminaryjskiej oraz ul. Mielczarskiego, a także kilka mniejszych targowisk położonych przy osiedlach mieszkaniowych.

edytuj Demografia

 Osobny artykuł: Rozwój demograficzny Kielc.

Według danych GUS z 30 czerwca 2008 r. Kielce zamieszkiwało 205 665 osób. (17. lokata wśród miast Polski), w tym 97 367 mężczyzn i 108 288 kobiet, wiek produkcyjny osiągnęło 137 484 mieszkańców.

Na koniec października 2008 bez pracy pozostawało 9,1% (9 588) osób.

Według danych z 2005^[9], średni dochód na mieszkańca wynosił 2423,45 zł.

• Wykres liczby ludności Kielc na przestrzeni ostatnich 4 stuleci

Największą populację Kielce odnotowały w 1991 roku – wg danych GUS 215 005 mieszkańców^[10].

edytuj Administracja publiczna i wymiar sprawiedliwości

Kielce są miastem na prawach powiatu. Poza tym pozostają siedzibą władz powiatu kieleckiego oraz samorządowego województwa świętokrzyskiego.

W Kielcach urzęduje wojewoda świętokrzyski oraz organy administracji niezespolonej takie jak dyrektor izby celnej, naczelnik urzędu celnego, dyrektor okręgowego urzędu górniczego, naczelnik obwodowego urzędu miar, dyrektor izby skarbowej, naczelnicy pierwszego i drugiego urzędu skarbowego, dyrektor urzędu kontroli skarbowej, dyrektor urzędu statystycznego, szef wojewódzkiego sztabu wojskowego oraz dwaj wojskowi komendanci uzupełnień (Kielce-Bukówka i Kielce-Śródmieście). Mieści się tu również oddział Urzędu Dozoru Technicznego oraz delegatura Ministerstwa Skarbu Państwa.

W Kielcach znajduje się sąd okręgowy oraz sąd rejonowy wraz z jednostką powołaną do rozpoznawania spraw gospodarczych i upadłościowych. Od 1 lipca 2005 działa również wojewódzki sąd administracyjny. Funkcjonuje prokuratura okręgowa oraz dwie prokuratury rejonowe: Kielce-Wschód i Kielce-Zachód. W kieleckiej dzielnicy Piaski znajduje się areszt śledczy.

Od 5 października 2009 r. działa w Kielcach konsul honorowy Republiki Federalnej Niemiec. Funkcję tę pełni prezes Targów Kielce dr Andrzej Mochoń.

edytuj Architektura

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Architectura miejska Kielc

Ulica Sienkiewicza

edytuj Zabytki

• Pałac Biskupów Krakowskich, wzniesiony w latach 1637–1641 przez Tomasza Poncino z inicjatywy biskupa Jakuba Zadzika. Przykład polskiej rezydencji z epoki Wazów. Pomimo licznych przekształceń dokonywanych w XIX w. przez rosyjskiego zaborcę, pałac zachował pierwotną bryłę, dekorację elewacji oraz oryginalny wystrój większości wnętrz. Od 1971 roku mieści się tu Muzeum Narodowe, na tyłach którego znajduje się Ogród Włoski.
• Bazylika Katedralna Wniebowzięcia NMP, wzniesiona w 1171 przez biskupa krakowskiego Gedeona, wielokrotnie przebudowywana w XVI, XVII i XIX wieku uzyskała wygląd wczesnobarokowej trójnawowej bazyliki.
• Kościół Św. Wojciecha, najstarsza świątynia w Kielcach; jej początki sięgają X w; obecne zabudowania pochodzą z 1763 roku. Na placu przed kościołem zachowano fragment muru, przed którym hitlerowcy publicznie rozstrzelali w 1943 roku zakładników – żołnierzy Armii Krajowej.
• Kościół Świętej Trójcy, wybudowany w latach 1640-1644. Wyposażenie świątyni pochodzi głównie z XVIII wieku – barokowe i późnobarokowe ołtarze, ambona, trójkondygnacyjny chór oraz późnorenesansowa dekoracja stiukowa zdobiąca sklepienie kolebkowe z lunetami.
• Pałacyk Zielińskiego, w latach 1847–1858 był własnością Tomasza Zielińskiego, wielkiego orędownika kultury. Obecnie znajduje się tu Dom Środowisk Twórczych.
• Kościół i klasztor na wzgórzu Karczówka, zbudowany w latach 1624–1631, pierwotnie zasiedlony przez zakon bernardynów (rozwiązany przez władze carskie w 1864 r.). Od 1957 r. gospodarzami obiektu są pallotyni.
• Kościół garnizonowy, dawna cerkiew, wzniesiona w latach 1902–1904, wzorowana na soborze Izaakowskim w Petersburgu. W okresie międzywojennym świątynię odremontowano i przystosowano do liturgii rzymskokatolickiej, przeznaczając ją na kościół garnizonowy pw. Matki Boskiej Królowej Polski. Wyposażenie wnętrza pochodzi głównie z 1926 r.
• Kościół ewangelicko-augsburski pw. św. Trójcy – jedna z nielicznych świątyni ekumenicznych w Polsce, wybudowany w stylu klasycystycznym w 1837 r. Posiada jednonawowy korpus i wieżę od strony północnej.
• Dworek Laszczyków, modrzewiowy dworek z 1788 roku, kryty łamanym gontem, z bielonymi ścianami i portykiem kolumnowym. Obecnie siedziba Muzeum Wsi Kieleckiej.
• Rynek, jego lokalizacja została wyznaczona jeszcze w średniowieczu. Zabudowa pochodzi głównie z XVIII i XIX w. Na skwerku przy Rynku znajduje się figura św. Tekli z 1765 r.
• Ulica Henryka Sienkiewicza, wytyczona w latach 20. XIX w. jako ulica Konstantego, później ulica Pocztowa. Główna ulica miasta, wyłączona z ruchu kołowego. Znajduje się tu szereg zabytkowych budowli, m.in. hotele Wersal i Bristol, Teatr im. Stefana Żeromskiego, a także będący przykładem architektury secesyjnej budynek Banku Gospodarki Żywnościowej.
• Synagoga – wybudowana w 1902 roku.
• Cmentarz żydowski – założony w 1868 roku.
• Cmentarz Stary, założony ok. 1800 r., początkowo przeznaczony zarówno dla katolików, jak i dla ewangelików, prawosławnych i unitów. Znajdują się tu cenne nagrobki żeliwne i kamienne oraz kaplice z początku XIX w.
• Park miejski im. Stanisława Staszica, założony w 1830 r. na terenie istniejącego ogrodu z XVIII w.
• Dworek Karscha, wzniesiony w I poł. XIX w. przez rodzinę Stumpfów. W latach 1888–1890 miał w tym dworze swoją pracownię słynny malarz – Jan Styka.
• Kaplica NMP Matki Kościoła, na kieleckiej Dąbrowie wzniesiona w 1866 roku.
• Kościół Świętego Krzyża, budowany 1905-1932.

edytuj Turystyka

Panorama miasta z Pierścienicy, na pierwszym planie wyciąg narciarski i nieistniejąca już skocznia

 Osobny artykuł: świętokrzyskie szlaki turystyczne.

Kielce są punktem początkowym:

• czerwonego szlaku turystycznego prowadzącego do Chęcin,
• czarnego szlaku rowerowego prowadzącego do Cedzyny.
• czerwonego szlaku rowerowego prowadzącego do Podzamcza Piekoszowskiego.

Na terenie miasta znajdują się:

• czerwony szlak miejski w Kielcach
• niebieski szlak spacerowy Kielce, ul. Zamkowa - Stadion Leśny
• zielony szlak spacerowy Kielce Słowik - rezerwat Biesak-Białogon
• zielony szlak spacerowy Kielce, ul. Zamkowa - Bukówka
• żółty szlak spacerowy wokół Kielc
• czarny szlak turystyczny Kielce, ul. Szczepaniaka - Pierścienica
• ścieżka rowerowa prowadząca przez centrum (od ul. Jesionowej, poprzez ul. Sienkiewicza aż na Stadion Leśny)
• czerwona ścieżka rowerowa prowadząca na Stadion Leśny (bardzo trudna)
• niebieska ścieżka rowerowa prowadząca na Stadion Leśny (nieco łatwiejsza)
• czerwona ścieżka rowerowa prowadząca na Telegraf (bardzo trudna)
• niebieska ścieżka rowerowa prowadząca na Telegraf (bardzo trudna)

Przez Kielce przechodzi niebieski szlak turystyczny z Chęcin do Łagowa.

edytuj Przyroda

W granicach administracyjnych Kielc znajduje się część Chęcińsko-Kieleckiego Parku Krajobrazowego, Kielecki Obszar Chronionego Krajobrazu, a także 5 rezerwatów przyrody:

• Rezerwat przyrody Kadzielnia
• Rezerwat przyrody Biesak-Białogon
• Rezerwat przyrody Karczówka
• Rezerwat przyrody Ślichowice im. Jana Czarnockiego
• Rezerwat przyrody Wietrznia im. Zbigniewa Rubinowskiego

edytuj Edukacja

 Osobny artykuł: Szkoły w Kielcach.

Wyższymi uczelniami w mieście są:

• Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy Jana Kochanowskiego w Kielcach
• Politechnika Świętokrzyska
• Wszechnica Świętokrzyska
• Wyższa Szkoła Administracji Publicznej w Kielcach
• Wyższa Szkoła Ekonomii i Prawa im. prof. Edwarda Lipińskiego (poprzednio Wyższa Szkoła Ekonomii i Administracji im. prof. Edwarda Lipińskiego)
• Wyższa Szkoła Handlowa im. Bolesława Markowskiego
• Wyższa Szkoła Technik Komputerowych i Telekomunikacji
• Wyższa Szkoła Telekomunikacji i Informatyki
• Wyższa Szkoła Umiejętności w Kielcach (poprzednio Wyższa Szkoła Ubezpieczeń)
• Wyższa Szkoła Ekonomii, Turystyki i Nauk Społecznych
• Wyższe Seminarium Duchowne w Kielcach
• Świętokrzyska Szkoła Wyższa

edytuj Dzielnice i osiedla Kielc

Dzielnice i osiedla Kielc

Kielce nie posiadają jednolitego, usankcjonowanego ustawą podziału administracyjnego, stąd nie można jednoznacznie określić granic poszczególnych części.

W skład miasta wchodzą następujące części: Baranówek, Barwinek, Białogon, Bocianek, Bukówka, Cedro Mazur, Centrum, Czarnów, Dąbrowa, Dobromyśl, Domaszowice Wikaryjskie, Dyminy, Herby, Jagiellońskie, Karczówka, KSM, Łazy, Na Stoku, Nowy Folwark, Niewachlów I, Niewachlów II, Osiedle Jana Czarnockiego, Osiedle Jana Kochanowskiego, Ostra Górka, Pakosz, Piaski, Pietraszki, Pod Dalnią, Podhale, Podkarczówka, Pod Telegrafem, Posłowice, Sady, Sandomierskie, Sieje, Sitkówka, Skrzetle, Słoneczne Wzgórze, Słowik, Szydłówek, Ślichowice, Świętokrzyskie, Uroczysko, Wielkopole, Wietrznia, Zagórska Południe, Zagórska Północ, Zagórze, Zalesie, Osiedle Związkowiec.

edytuj Aglomeracja Kielc

Kielecki Obszar Metropolitalny – Mapa Aglomeracji

 Osobny artykuł: Kielecki Obszar Metropolitalny.

Kielecki Obszar Metropolitalny (KOM) został powołany 30 września 2005 roku z inicjatywy prezydenta miasta Kielce Wojciecha Lubawskiego. W skład obszaru wchodzi miasto Kielce i 11 ościennych gmin.

W skład Kieleckiego Obszaru Metropolitalnego wchodzą następujące gminy:

• Miasto Kielce
• Chęciny
• Daleszyce
• Górno
• Masłów
• Miedziana Góra
• Morawica
• Piekoszów
• Sitkówka-Nowiny
• Strawczyn
• Zagnańsk
• Kije

edytuj Sport

• Korona Kielce – zespół piłki nożnej, awans do ekstraklasy w sezonie 2004/2005 (zobacz też: Stadion Miejski w Kielcach)
• Vive Targi Kielce – zespół piłki ręcznej, wielokrotny mistrz i wicemistrz Polski (zobacz też: Hala Legionów w Kielcach)
• Kielecki Klub Lekkoatletyczny – KKL Kielce - od 2007 roku startuje w lekkoatletycznej elicie
• Uczniowski Międzyszkolny Klub Sportowy- UMKS Kielce koszykówka mężczyzn, obecnie czołowy zespół 2 ligi grupy C
• KS FART Kielce – siatkówka mężczyzn
• Salos Kielce – piłka siatkowa
• Kielecki Klub Aikido Aikikai
• Kielecki Klub Aikido Kobayashi
• Kielecki Klub Jeździecki "Stadion"
• Kielecki Klub Karate Kyokushin
• Kielecki Klub Shorin-Ryu
• Kielecki Klub Shidokan Karate
• Świętokrzyski Klub Muay Thai
• Mundo Capoeira Kielce
• Capoeira Abada Kielce
• Automobilklub Kielecki
• Klub Sportowy "Stella"
• LKS Orlęta Kielce – klub piłkarski, grający w czwartej lidze świętokrzyskiej
• Aeroklub Kielecki
• Świętokrzyskie Kolarstwo Górskie
• Akademicki Klub Turystyki Kwalifikowanej PTTK – Sabat
• Świętokrzyski Klub Alpinistyczny
• AZS Politechniki Świętokrzyskiej
• Speleoklub Świętokrzyski w Kielcach
• Uczniowski Klub Sportowy "Zalew Kielce" (żeglarstwo)
• Kieleckie Towarzystwo Narciarskie KTN "PUCH"
• Czarnovia Kielce – klub piłkarski na poziomie klasy A
• Scyzory Kielce – drużyna futbolu amerykańskiego
• Polonia Białogon – klub piłkarski, zajmujący się głównie szkoleniem młodzieży
• Sowilo Kielce – szkoła Brazylijskiego Jiu-Jiutsu
• Tęcza Społem Kielce

edytuj Kościoły i związki wyznaniowe

Bazylika Katedralna Wniebowzięcia NMP

Kościół ewangelicko-augsburski pw. św. Trójcy

Kościół p.w. Świętego Krzyża

Na terenie miasta działalność prowadzą następujące kościoły i związki wyznaniowe:

edytuj Kościoły katolickie

• Kościół Rzymskokatolicki
  • Parafia Wniebowzięcia NMP
  • Parafia Najświętszej Marii Panny Królowej Polski
  • Parafia św. Franciszka z Asyżu
  • Parafia św. Maksymiliana Marii Kolbego
  • Parafia św. Pawła Apostoła
  • Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego
  • Parafia św. Teresy od Dzieciątka Jezus
  • Parafia św. Józefa Robotnika
  • Parafia św. Stanisława Biskupa Męczennika
  • Parafia Chrystusa Króla
  • Parafia Ducha Świętego
  • Parafia św. Jana Chrzciciela
  • Parafia św. Jadwigi Królowej
  • Parafia Matki Boskiej Częstochowskiej
  • Parafia NMP Matki Kościoła
  • Parafia św. Wojciecha
  • Parafia bł. Jerzego Matulewicza
• Kościół Polskokatolicki
  • Parafia p.w. Św. Ap. Piotra i Pawła

edytuj Kościoły protestanckie

• Kościół Ewangelicko-Augsburski
  • Filiał w Kielcach
• Kościół Ewangelicko-Metodystyczny
  • Parafia w Kielcach
• Kościół Ewangelicznych Chrześcijan
  • Zbór w Kielcach
• Kościół Chrześcijan Baptystów
  • Zbór w Kielcach
• Kościół Chrześcijan Wiary Ewangelicznej
  • Zbór w Kielcach
• Kościół Adwentystów Dnia Siódmego
  • Zbór w Kielcach

edytuj Kościoły prawosławne

• Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny
  • Parafia św. Mikołaja w Kielcach

edytuj Inne

• Świadkowie Jehowy
• Buddyjski Związek Diamentowej Drogi Linii Karma Kagyu

edytuj Kultura

Teatr Żeromskiego

Kieleckie Centrum Kultury

Kielce są zdecydowanie centrum kulturalnym regionu, to tutaj odbywa się większość koncertów i imprez kulturalnych, w tym m.in. Harcerski Festiwal Kultury Młodzieży Szkolnej "Kielce", Festiwal Muzyki Organowej, Festiwal Muzyki Gitarowej, "Jeunesses Musicales" oraz Zaduszki Jazzowe.

Instytucje kulturalne działające na terenie Kielc:

• Kina
  • Kinoplex, znajdujący się w budynku Galerii Echo, zbudowanej pod koniec listopada 2002 r. u zbiegu ulic Świętokrzyskiej i Manifestu Lipcowego (od 2006 r. Aleja Solidarności). Składa się z 7 sal kinowych liczących łącznie 1614 miejsc.
  • Moskwa, przy ul. Staszica, liczące 396 miejsc.
  • Echo, przy ul. Ściegiennego, liczące 500 miejsc
  • Studyjne, w budynku kina "Moskwa", liczące 47 miejsc
• Teatry
  • Teatr im. Stefana Żeromskiego, istnieje od 1945 r., zlokalizowany jest w zabytkowej kamienicy z drugiej połowy XIX w., dawnej siedzibie Hotelu Polskiego. Odbywa się tu kilka premier rocznie, każdy sezon kończy się plebiscytem o "Dziką Różę".
  • Teatr Lalki i Aktora "Kubuś", utworzony w 1955 r., posiada jedną z najnowocześniejszych widowni w Polsce.
  • Kielecki Teatr Tańca, założony w 1995 r. przez p. Elżbietę Szlufik-Pańtak.
  • Teatr Alternatywny "Ecce Homo", kielecki teatr poruszający się głównie w formule performance.
  • Teatr Panika przy IV LO im. H. Sawickiej założony w 1997, występujący m.in. na deskach Teatru im. Stefana Żeromskiego Teatr Panika jest kontynuatorem Teatru bez Kurtyny działającego przy Sawickiej w latach 80. XX wieku).
  • Teatr S.T.R.E.F.A – kielecki teatr offowy. Założony w marcu 2008 roku z inicjatywy Łukasza Piotra Strzelczyka, Justyny Dziedzic, Daniela Karpety oraz pasjonatów teatru. Wystawia swoje sztuki na deskach Wojewódzkiego Domu Kultury im: Józefa Piłsudskiego w Kielcach.
• Filharmonie
  • Filharmonia Świętokrzyska im. Oskara Kolberga, o tradycjach sięgających lat 20. XX w; z siedzibą w Kieleckim Centrum Kultury
• Chóry
  • Chór Kameralny Fermata
  • Chór Akademicki Politechniki Świętokrzyskiej
  • Chór Instytutu Edukacji Muzycznej Akademii Świętokrzyskiej w Kielcach
  • Chór II Liceum Ogólnokształcące im. Jana Śniadeckiego w Kielcach
• Centra kultury
  • Kieleckie Centrum Kultury, działające od 1992 r., zbudowane na wzór Teatru Muzycznego w Gdyni
  • Wojewódzki Dom Kultury, wzniesiony w 1935 r. jako Dom Przysposobienia Wojskowego i Wychowania Fizycznego im. J. Piłsudskiego.
  • Dom Środowisk Twórczych, mieszczący się w zabytkowym Pałacyku Tomasza Zielińskiego
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Witolda Gombrowicza w Kielcach, posiadająca cenny zbiór starodruków oraz niemal 550 tys. książek.
  • Miejska Biblioteka Publiczna w Kielcach
  • Studenckie Centrum Kultury Politechniki Świętokrzyskiej
  • Kompania Wolontarska

edytuj Muzea

• Muzeum Narodowe w Kielcach – mieści się w pałacu biskupim. Zgromadzono tu cenne XVII- i XVIII-wieczne obrazy, meble, gobeliny nadające wnętrzom charakter zbliżony do dawnej siedziby magnackiej.
• Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego – znajdujące się w budynku dawnego gimnazjum, w którym nauki pobierali m.in. Stefan Żeromski, Bolesław Prus, Józef Kenig, Adolf Dygasiński, Gustaw Herling-Grudziński, Wiesław Jażdżyński oraz Józef Ozga-Michalski. Muzeum gromadzi liczne eksponaty szkolne z drugiej połowy XIX w.
• Muzeum Zbiorów Geologicznych – świętokrzyski oddział Państwowego Instytutu Geologicznego. Znajduje się tu bogata kolekcja skał i minerałów charakterystycznych dla Gór Świętokrzyskich.
• Muzeum Zabawek i Zabawy – jedyne muzeum tego rodzaju w Polsce. Posiada ono kolekcję zabawek historycznych i współczesnych z całego świata.
• Muzeum Wsi Kieleckiej – mieści się w zabytkowym Dworze Laszczyków. Prezentowane są tu głównie wystawy czasowe. Należący do muzeum park etnograficzny (skansen) znajduje się w pobliskiej miejscowości Tokarnia.
• Muzeum Pamięci Narodowej – budynek mieszczący muzeum służył w latach 1939–1956 jako więzienie. Podczas wojny znajdował się tu obóz przejściowy dla polskich jeńców wojennych. Po wkroczeniu wojsk sowieckich osadzani byli tu Polacy zsyłani później w głąb ZSRR. Do 1956 gmachem zarządzała SB.
• Skarbiec Katedralny – znajduje się na zakrystii bazyliki katedralnej. Zgromadzono tu cenne dzieła sztuki sakralnej, m.in. rękopisy z XIV-XVI w., naczynia i szaty liturgiczne, inkunabuły oraz starodruki.
• Muzeum Diecezjalne – nowo powstałe Muzeum Diecezji Kieleckiej znajdujące się na tyłach gmachu kurii prezentuje szeroką kolekcję przedmiotów sakralnych, w tym cennych obrazów czy monstrancji.
• Muzeum Historii Kielc – mieści się w zabytkowej kamienicy przy ul. Św. Leonarda w ścisłym centrum miasta. Prezentuje dzieje Kielc na przestrzeni wieków.

edytuj Media

Historia kieleckich mediów sięga roku 1870 r., kiedy to w trudnych czasach przepełnionych carskimi represjami wyszedł pierwszy numer Gazety Kieleckiej, ukazującej się dwa razy w tygodniu w środy i w soboty (wersja zdigitalizowana dostępna w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej). W tym samym roku działalność rozpoczęli redaktorzy periodyku Pamiętnik kielecki, zawierającego artykuły o tematyce historyczno-krajoznawczej. Po II wojnie światowej wydawano dzienniki: Słowo Ludu (od 27 września 1949) oraz Echo Dnia (od 1971 r.).

Historia radiofonii w Kielcach sięga początków lat 50. XX wieku^[11]. Wówczas to, 2 października 1952 r. Radio Kielce nadało swoją pierwszą audycję za pomocą sieci radiowęzłów rozmieszczonych w całym mieście. Stacja zyskała swój pierwszy nadajnik radiowy w 1957 roku, jego maszt został postawiony przy budynku Wojewódzkiego Domu Kultury. Sygnał radia nadawany był na częstotliwości 1484 kHz, zaś jego zasięg wynosił około 20 km wokół miasta. Pierwsza prywatna stacja radiowa w mieście - Radio FaMa rozpoczęło nadawanie 17 września 1995 r.

1 stycznia 2005 r., po wielu latach starań, uruchomiono samodzielny oddział Telewizji Polskiej - TVP Kielce z siedzibą w Kieleckim Centrum Kultury. Oprócz tego w mieście działa Nowa TV Kielce dostępna w sieci telewizji kablowej Vectra, oraz utworzona w 2007 r. z inicjatywy władz miasta Internetowa Telewizja Kielce.

edytuj Transport

edytuj Drogowy

Kielce stanowią ważny węzeł komunikacyjny, przez miasto przebiegają drogi międzynarodowe i krajowe:

• 7 S7 Gdańsk – Elbląg – Warszawa – Radom – Kielce – Kraków – Chyżne
• 73 Wiśniówka – Kielce – Tarnów – Pilzno – Jasło
• 74 S74 Sulejów – Kielce – Opatów – Szczebrzeszyn – Zamość – granica polsko-ukraińska (przejście graniczne w Zosinie)

Drogi wojewódzkie:

• 745 Kielce-Dąbrowa – Masłów – Radlin
• 761 Kielce – Piekoszów
• 762 Kielce – Chęciny – Małogoszcz
• 764 Kielce – Suków – Raków – Staszów – Połaniec
• 786 Kielce – Ruda Strawczyńska – Łopuszno – Włoszczowa – Koniecpol – Święta Anna – Częstochowa

Ponadto Kielce posiadają sieć dróg powiatowych, obejmujących 109 ulic o łącznej długości 114,9 km oraz sieć dróg gminnych obejmujących 446 ulic o łącznej długości 220,9 km. 57,5% dróg w mieście posiada nawierzchnię twardą ulepszoną, 8,4% nawierzchnię twardą nie ulepszoną, zaś 34,1% – nawierzchnię gruntową.

edytuj Kolejowy

Dworzec kolejowy obecnie, na pierwszym planie Pomnik Niepodległości

Transport kolejowy jest obecny w Kielcach od 1885 r., kiedy to ukończono budowę linii łączącej Iwanogród (Dęblin) z Dąbrową Górniczą, przebiegającej przez centrum miasta. Obecnie Kielce stanowią ważne skrzyżowanie linii kolejowych, biegnących do Częstochowy i Lublińca (Kolej lubliniecko-kielecka), Warszawy, Krakowa i Sandomierza.

W granicach administracyjnych miasta znajduje się dworzec kolejowy Kielce oraz stacje kolejowe: Kielce Piaski, Kielce Białogon, Kielce Czarnów i Kielce Herbskie.

edytuj Lotniczy

Obecnie mieszkańcy Kielc mają do dyspozycji jedynie Port lotniczy Kielce-Masłów, będący cywilnym lotniskiem sportowym zlokalizowanym w miejscowości Masłów. Nie jest on w stanie przyjąć dużych pasażerskich samolotów, ponieważ jego pas startowy ma zaledwie 900 m. Jego przebudowa również nie jest opłacalna. W czerwcu 2006 r. zapadła decyzja o lokalizacji nowego lotniska koło wsi Obice na terenie gminy Morawica, zdolnego obsłużyć zwykłe linie lotnicze^[12]. Aktualnie trwa wykup gruntów pod inwestycję. Najbliższe międzynarodowe lotniska znajdują się w Krakowie-Balicach, Warszawie-Okęciu oraz Rzeszów-Jasionka.

edytuj Komunikacja miejska

 Osobne artykuły: MPK Kielce, Linie autobusowe w Kielcach.

Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Kielcach powstało 22 lipca 1951 roku, gdy powstał Wydział, a następnie Zakład Komunikacji Miejskiej w ramach Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej w Kielcach.

Po wielu przemianach dzisiaj po mieście kursuje 54 linii autobusowych zwykłych, 4 linie specjalne stałe (C, F, Z, 100 (dawniej TK)) i jedną linie nocną (101) oraz 11 linii specjalnych świątecznych. Linie obsługiwane są przez Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacji oraz Kieleckie Autobusy Spółka Pracownicza na mocy umowy podpisanej z Zarządem Transportu Miejskiego. W Kielcach znajdują się dwie zajezdnie. Tabor składa się z około 165 autobusów, z czego w ruchu jest ok. 145 wozów.

W latach 2009/2010 Zarząd Transportu Miejskiego w Kielcach zrealizuje w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej 2007- 2013 projekt "Rozwój systemu komunikacji publicznej w Kieleckim Obszarze Metropolitalnym". Na początku roku do Kielc trafiło 20 nowych autobusów – MAZ 203 i Solaris Urbino 12, kolejnych 20 dotrze w 2010 roku. Autobusy te będą obsługiwały nowe linie, które zapewnią transport mieszkańcom Kieleckiego Obszaru Metropolitalnego i będą realizowały kontrakt w pełni niezależny od tego, który obecnie wykonuje MPK Kielce. Część projektu, za który odpowiada ZTM zakłada również montaż 24 elektronicznych tablic czasu odjazdu na przystankach oraz 20 stacjonarnych automatów do sprzedaży biletów.

 Osobny artykuł: Tramwaje w Kielcach.

Kilkukrotnie, w latach 30. i 80. XX wieku oraz na początku XXI wieku planowano budowę linii tramwajowej w Kielcach.

edytuj Komunikacja międzymiastowa

Dworzec autobusowy o charakterystycznym kształcie spodka

Historia komunikacji autokarowej w Kielcach sięga 1945 r., kiedy to powołano Okręgową Bazę PKS. Już w 1946 r. organizowane były regularne kursy do Krakowa, Warszawy, Jeleniej Góry, Cieplic oraz do ościennych miejscowości.

W 1984 r. oddano do użytku Dworzec PKS w Kielcach, wówczas jeden z najnowocześniejszych tego typu obiektów w Europie. Jego nietypowa architektura oraz nowatorskie rozwiązania komunikacyjne kwalifikują go do grona najciekawszych atrakcji miasta.

Po roku 1990 kielecki PKS został przemianowany na Przedsiębiorstwo Państwowej Komunikacji Samochodowej SA w Kielcach, od tego czasu prowadzi regularną komunikację pasażerską dalekobieżną i międzynarodową.

edytuj Komunikacja prywatna

W Kielcach intensywnie rozwijają się indywidualne usługi przewozowe. Usługi taksówkarskie oferuje 12 korporacji. Kursy dalekobieżne obsługiwane są przez minibusy należące w większości do Świętokrzyskiego Zrzeszenia Transportu Prywatnego. Firma dysponuje dworcem busowym zlokalizowanym przy ul. Żelaznej 18.

edytuj Kielczanie i osoby związane z Kielcami

Ta sekcja wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Należy w niej poprawić/wykonać działania: zdefiniować zasady umieszczania biogramów w tej sekcji według Wikipedia:Zasady tworzenia list, szczegolnie punkt 5. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.

 Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Kielcami.

• Stefan Artwiński (1863–1939), działacz polityczny, zamordowany przez hitlerowców, Prezydent Kielc
• Czesław Bieżanko (1895–1986), entomolog (badania motyli południowoamerykańskich)
• Jan Czarnocki (1889–1951), geolog, dyrektor Państwowego Instytutu Geologicznego
• Adolf Dygasiński (1839–1902), pisarz, uczestnik powstania styczniowego
• Marian Florczyk (ur. 1954), polski duchowny, biskup
• Franciszek Giertych (1868-1938), polski działacz gospodarczy, inżynier, protoplasta rodziny znanych polityków narodowych
• Jędrzej Giertych (1903–1992), polski polityk, dyplomata i publicysta.
• Gustaw Herling-Grudziński (1919–2000), pisarz, eseista, krytyk literacki, dziennikarz, żołnierz, więzień łagrów
• Wiktor Jaroński (1870–1931) sędzia, polityk endecki, poseł do Dumy z Koła Polskiego.
• Józef Kenig (1821–1900), dziennikarz i krytyk warszawski, nazywany "potentatem opinii"
• Włodzimierz Kiniorski (ur. 1952), instrumentalista, kompozytor, realizator działań multimedialnych
• Zbigniew Książek (ur. 1954), scenarzysta, prozaik, dramaturg i autor tekstów piosenek
• Leszek Kumański (ur. 1955), polski poeta, prozaik oraz dziennikarz, a także autor scenariuszy i reżyser programów estradowych
• Piotr Marzec "Liroy" (ur. 1971), raper, polski artysta hip-hopowy, kompozytor, producent, pisarz, aktor
• Leszek Mądzik (ur. 1945), reżyser i scenograf
• Edmund Niziurski (ur. 1925), prozaik, publicysta, scenarzysta i dramaturg, socjolog i prawnik
• Rafał Olbiński (ur. 1945), artysta malarz, grafik
• Andrzej Poniedzielski (ur. 1954), polski poeta, bard, konferansjer
• Paweł Saramowicz (ur. 1967), polski architekt
• Konrad Smuga (ur. 1966), reżyser wielu formatów telewizyjnych, m.in. Idol, Kuba Wojewódzki, TOPtrendy festiwal.
• Stanisław Staszic (1755–1826), działacz społeczny i polityczny, pisarz, uczony i filozof
• Wojciech Szczepaniak (1927–1944), kurier podziemia, członek Szarych Szeregów, żołnierz AK
• ks. Piotr Ściegienny (1801–1890), działacz rewolucyjny i niepodległościowy, publicysta
• Wincenty z Kielc (1200?-1262?), pierwszy znany z imienia kompozytor polski, autor hymnu Gaude Mater Polonia
• Tomasz Zieliński (1802–1858), naczelnik powiatu kieleckiego, mecenas sztuki
• Stefan Żeromski (1864–1925), pisarz, publicysta, dramaturg

edytuj Aktorzy, wokaliści, muzycy, osoby związane z mediami

• Violetta Arlak (ur. 1968), aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna
• Tomasz Borycki "Borixon" (ur. 1977), raper, członek grupy Wzgórze Ya-Pa 3
• Tomasz Joseph Bracichowicz (ur.1967), muzyk, kompozytor, producent muzyczny programów telewizyjnych
• Dagmara Domińczyk (ur. 1976), aktorka
• Wiesław Gołas (ur. 1930), aktor
• Edyta Herbuś (ur. 1981), polska tancerka i aktorka
• Michał Jelonek kompozytor, muzyk i skrzypek. Były członek kieleckiej grupy Ankh.
• Krzysztof "K.A.S.A" Kasowski (ur. 1970), wokalista
• Henryk Kawiorski pisarz, dziennikarz
• Piotr Kmiecik (ur. 1976), montażysta filmowy
• Magdalena Idzik (ur. 1974), śpiewaczka Opery Narodowej
• Anna Józefina Lubieniecka (ur.1988), polska piosenkarka i aktorka musicalowa, solistka Piotra Rubika
• Michał Łakomiec "Zajka" raper, członek grupy Wzgórze Ya-Pa 3
• Piotr Marzec "Liroy" (ur. 1971), raper, polski artysta hip-hopowy, kompozytor, producent, pisarz, aktor
• Marcin Pawłowski (1970–2004), nieżyjący już dziennikarz TVN
• Andrzej Piaseczny "Piasek" (ur. 1971), wokalista
• Michał Piróg (ur. 1979), prezenter, tancerz, choreograf
• Witold Pyrkosz (ur. 1926), aktor teatralny, filmowy i telewizyjny
• Sylwia Restecka (ur. 1974), rysowniczka komiksowa
• Wojciech Schmidt "Wojtas" raper, członek grupy Wzgórze Ya-Pa 3
• Tomasz Sikorski (ur. 1983) redaktor Tygodnika Rynki Zagraniczne
• Tadeusz Sznuk (ur. 1943), dziennikarz radiowy i telewizyjny
• Marek Tercz (ur. 1954), poeta, pieśniarz, bard, kompozytor, radiowiec
• Anna Treter, wokalistka związana z grupą Pod Budą
• Bożena Walter (ur. 1938), prezes fundacji TVN "Nie jesteś sam", żona prezesa TVN-u Piotra Waltera

edytuj Politycy

• Juliusz Braun (ur. 1948), były przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji
• Henryk Długosz (ur. 1961), były szef kieleckiego SLD, skazany prawomocnym wyrokiem sądu za udział w tzw. Aferze starachowickiej
• Krzysztof Janik (ur. 1950), były Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, były przewodniczący klubu SLD
• Paweł Gettel (1892–1974), prezydent miasta 1927–1928
• Kazimierz Michał Ujazdowski (ur. 1964), były Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, były wiceprezes partii Prawo i Sprawiedliwość

edytuj Sportowcy

• Joanna Barczyńska (ur. 1972), mistrzyni Polski w szachach z 1989 r.
• Paweł Brożek (ur. 1983), reprezentant Polski, piłkarz Wisły Kraków
• Piotr Brożek (ur. 1983), piłkarz Wisły Kraków
• Przemysław Cichoń (ur. 1978), piłkarz Korony Kielce
• Leszek Drogosz (ur. 1933), polski bokser, trzykrotny mistrz Europy
• Wojciech Krakowiak (ur. 1976), piłkarz grający w lidze amerykańskiej
• Mariusz Mucharski (ur. 1970), piłkarz Korony Kielce, Wisły Kraków, Persib Maung
• Zbigniew Piątek (ur. 1966), znany kolarz, obecnie Radny Rady Miejskiej
• Piotr Stokowiec (ur. 1972), piłkarz Polonii Warszawa
• Michał Sołowow (ur. 1963), rajdowiec
• Mariusz Witecki (ur. 1981), kolarz, mistrz Polski w kolarstwie szosowym (2006)
• Witold Stachurski (ur. 1947), bokser, medalista mistrzostw Europy, olimpijczyk
• Jerzy Melcer (ur. 1949), piłkarz ręczny Korony Kielce, medalista olimpijski
• Zbigniew Tłuczyński (ur. 1956), piłkarz ręczny Korony Kielce, medalista MŚ 1982 r.
• Tomasz Tłuczyński (ur. 1979), reprezentant Polski w piłce ręcznej
• Stanisław Łakomiec (ur. 1961), bokser, czterokrotny mistrz Polski
• Alfons Stawski (ur. 1945), bokser, trener boksu

edytuj Biznesmeni

• Krzysztof Klicki (ur. 1962), właściciel Grupy Kapitałowej Kolporter.
• Michał Sołowow (ur. 1963), właściciel 69% akcji spółki Barlinek – producenta podłóg drewnianych, 40% akcji developera Echo Investment, 49% akcji Cersanit – producenta ceramiki sanitarnej, 57% akcji firmy chemicznej Sythos (dawniej Dwory), a także szczecińskiego producenta opakowań Ultra Pack, zainwestował w sieć barów rybnych North Fish, jest także wydawcą Życia Warszawy. W roku 2006 wraz z pilotem Maciejem Baranem w barwach Cersanit Rally Team zdobył tytuł Wicemistrza Rajdowych Samochodowych Mistrzostwach Polski na Mitsubishi Lancer Evo IX
• Bertus Servaas (ur. 1963 w Holandii), właściciel VIVE Textile Recycling, największego w Polsce importera odzieży używanej. Prezes występującego w ekstraklasie klubu piłki ręcznej Vive Targi Kielce

edytuj Osoby uhonorowane przez miasto

edytuj Nagrody Miasta Kielce

Nagroda Miasta Kielce to prestiżowe, przyznawane corocznie (od 1995 r.) wyróżnienie dla osób, które swoją postawą, pracą i działalnością przyczyniły się do promocji i rozwoju Kielc. Laureat otrzymuje statuetkę oraz drobną nagrodę pieniężną.

edytuj Nadzieje Kielc

Nagroda przyznawana jest uczniom i absolwentom szkół ponadgimnazjalnych danego roku szkolnego za wybitne osiągnięcia w dziedzinie nauki, kultury, sportu oraz działalności społecznej, a w szczególności:^[13]

• laureatom olimpiady przedmiotowej lub konkursu naukowego,
• laureatom ogólnopolskiego konkursu artystycznego (muzyka, sztuka, rzemiosło),
• mistrzom i wicemistrzom świata, Europy i Polski w olimpijskiej konkurencji sportowej o dobrych wynikach w nauce,
• osobom szczególnie wyróżniającym się w działalności społecznej.

edytuj Honorowi obywatele

Poniżej w kolejności chronologicznej wymienione są osoby, które otrzymały od miasta honorowe obywatelstwo. W przypadku Józefa Piłsudskiego obywatelstwo to zostało zawieszone aż do lat 90. XX w^[14].

• Józef Piłsudski (20 października 1921 r. oraz od 11 listopada 1991 r.)
• płk Michaił Romanowicz Burłak (1968)
• gen. armii Dymitr Daniłowicz Leluszenko (1975)
• gen. mjr Georgij Wasiliewicz Iwanow (1975)
• płk Wiktor Iwanowicz Woronin (1975)
• ppłk Dymitrij Josifowicz Awrutow (1980)
• sierż. Zinajda Grigorijewna Awrutowa (1980)
• kpt. Dawid Władimirowicz Eskin (1980)
• por. Sofia Moisiejewna Eskinowa (1980)
• kpt. Wiktor Fiodorowicz Kondraszew (1980)
• ppłk Konstantin Aleksandrowicz Borisow (1980)
• por. Michaił Wasiliewicz Biegłarjan (1980)
• szer. Mirzalie Mingbajew (1980)
• mjr Michaił Trofimowicz Mołokostow (1980)
• płk Iwan Aleksiejewicz Charitonow (1980)
• ppłk Wasilij Naumowicz Topojew (1980)
• kpt. Iwan Szamiliewicz Gurżinian (1980)
• ppłk Fiodor Michajłowicz Awierianow (1980)
• kpt. Paweł Jemielianowicz Niecziepurienke (1980)
• płk Iwan Fomicz Pomazkow (1980)
• Leon Pająk – uczestnik obrony Westerplatte (1983)
• Gustaw Herling-Grudziński – pisarz, publicysta (9 maja 1991 r.)
• Leszek Mądzik – twórca sceny plastycznej KUL (14 maja 1998 r.)
• Aleksander Kwaśniewski – prezydent RP (23 września 1999 r.)
• Jan Paweł II (25 września 2003 r.)
• Ryszard Kaczorowski – ostatni prezydent RP na Uchodźstwie (23 lipca 2009 r.)

edytuj Posłowie okręgu kieleckiego

 Osobny artykuł: Okręg wyborczy Kielce.

Posłowie, reprezentanci Okręgu Kieleckiego w Sejmie po wyborach w 2007 roku. W nawiasie podana jest liczba głosów:

• Przemysław Gosiewski, PiS (138 405)
• Konstanty Miodowicz, PO (33 229)
• Krzysztof Grzegorek, PO (18 874)
• Mirosław Pawlak, PSL (14 006)
• Artur Gierada, PO (10 355)
• Sławomir Kopyciński, LiD (8 778)
• Zbigniew Pacelt, PO (8 455)
• Henryk Milcarz, LiD (7 960)
• Andrzej Pałys, PSL (7 654)
• Marzena Okła-Drewnowicz, PO (7 151)
• Jarosław Rusiecki, PiS (4 637)
• Krzysztof Lipiec, PiS (4 525)
• Maria Zuba, PiS (3 492)
• Andrzej Bętkowski, PiS (3 112)
• Marek Kwitek, PiS (2 653)
• Waldemar Wrona, PiS (2 568)

edytuj Kielce jako garnizon wojskowy

Kielce to także garnizon wojskowy o długich tradycjach, w których stacjonował wiele jednostek organizacyjnych wojska.

 Osobny artykuł: Garnizon Kielce.

edytuj Miasta partnerskie

Państwo	Miasta
Węgry	Budapeszt Csepel
Ukraina	Dnieprodzierżyńsk Winnica
Stany Zjednoczone	Flint
Szwecja	Gävle Sandviken
Włochy	Gorycja
Niemcy	Gotha
Dania	Herning
Słowacja	Nitra
Francja	Orange
Izrael	Ramla

Przypisy

edytuj Zobacz też

• miasta w Polsce
• biskupi kieleccy
• diecezja kielecka

edytuj Linki zewnętrzne

• Kielce.pl
• Urząd Miasta Kielce
• Kielce w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom IV (Kęs – Kutno) z 1883 r.
• Mapy: Autopilot • Google Maps • Targeo • Zumi
• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

p • d • e Miasta województwa świętokrzyskiego Bodzentyn • Busko-Zdrój • Chmielnik • Chęciny • Ćmielów • Daleszyce • Działoszyce • Jędrzejów • Kazimierza Wielka • Kielce • Koprzywnica • Końskie • Kunów • Małogoszcz • Opatów • Osiek • Ostrowiec Świętokrzyski • Ożarów • Pińczów • Połaniec • Sandomierz • Sędziszów • Skalbmierz • Skarżysko-Kamienna • Starachowice • Staszów • Stąporków • Suchedniów • Wąchock • Włoszczowa • Zawichost

p • d • e Miasta wojewódzkie II Rzeczypospolitej Białystok • Brześć nad Bugiem • Katowice • Kielce • Kraków • Lublin • Lwów • Łódź • Łuck • Nowogródek • Poznań • Stanisławów • Tarnopol • Toruń • Warszawa • Wilno

p • d • e Miasta wojewódzkie Polski Białystok • Bydgoszcz • Gdańsk • Gorzów Wielkopolski • Katowice • Kielce • Kraków • Lublin • Łódź • Olsztyn • Opole • Poznań • Rzeszów • Szczecin • Toruń • Warszawa • Wrocław • Zielona Góra

p • d • e Województwo świętokrzyskie Powiaty grodzkie Kielce Powiaty ziemskie buski • jędrzejowski • kazimierski • kielecki • konecki • opatowski • ostrowiecki • pińczowski • sandomierski • skarżyski • starachowicki • staszowski • włoszczowski

p • d • e Dawne powiaty Generalnego Gubernatorstwa Miasta na prawach powiatu Kielce • Krakau • Lemberg (Lwów) (od 1941) • Lublin • Radom • Tschenstochau (Częstochowa) • Warschau (Warszawa) Powiaty Biala-Podlaska (Biała Podl.) • Bilgoraj (Biłgoraj) • Brzezany (Brzeżany) (od 1941) • Cholm (Chełm) • Czortkow (Czortków) (od 1941) • Debica (Dębica) • Drohobycz (od 1941) • Garwolin • Grojec (Grójec) • Hrubieszow (Hrubieszów) • Jaroslau (Jarosław) • Jaslo (Jasło) • Jedrzejow (Jędrzejów) • Kalusz (Kałusz) (od 1941) • Kamionka-Strumilowa (Kamionka Strumiłowa) (od 1941) • Kielce-Land (Kielce) • Kolomea (Kołomyja) (od 1941) • Konskie (Końskie) • Krakau-Land (Kraków) • Krasnystaw • Krosno • Lemberg-Land (Lwów) (od 1941) • Lowitsch (Łowicz) • Miechow (Miechów) • Minsk (Mińsk Maz.) • Neumarkt (Nowy Targ) • Neu Sandez (Nowy Sącz) • Opatow (Opatów) • Ostrow (Ostrów Maz.) • Petrikau (Piotrków Tryb.) • Przemysl (Przemyśl) • Pulawy (Puławy) • Radom-Land (Radom) • Radzyn (Radzyń Podl.) • Rawa Ruska (od 1941) • Reichshof (Rzeszów) • Sambor (od 1941) • Sanok • Siedlce • Sochatschew (Sochaczew) • Sokolow-Wengrow (Sokołów-Węgrów) • Stanislau (Stanisławów) (od 1941) • Starachowice • Stryj (od 1941) • Tarnopol (od 1941) • Tarnow • Tomaschow Mazowiecki (Tomaszów Maz.) • Warschau-Land (Warszawa) • Zamosc (Zamosc) • Zloczow (Złoczów) (od 1941)